Excursie van de Stichting Utrechtse Kastelen
op 31 mei 2024
Vrijdag 31 mei 2024, de dag die in het teken staat van havezate de Leemcule en
Kasteel Rechteren.
Wederom 2 pareltjes in het Overijsselse Salland.
De excursie, georganiseerd door de Stichting Utrechtse Kastelen, start bij het
gemeentehuis in Maarssen, alwaar een groep enthousiaste deelnemers begon aan
een bijzondere en indrukwekkende dag.
Vertrokken om 08.00 om vervolgens rond 09.30 te arriveren in Dalfsen, 'n dorp in het
Vechtdal met zo'n 10.000 inwoners en onderdeel van de gemeente Dalfsen met ruim
30.000 ingezetenen.
Aan de rand van dit prachtige dorp (overigens ook bekend van oa Landhuis den
Aalshorst, waar ik in een vorige Nieuwsbrief over vertelde) kwamen wij met onze bus
aan bij havezate de Leemcule, waar wij allerhartelijkst werden ontvangen door 2
dochters van de huidige eigenaar.
Na onthaald te zijn met koffie en een lekker koekje verzamelden wij ons in 1 van de
prachtige kamers van dit huis om ingewijd te worden in de geschiedenis van deze
havezate.
Het ontstaan van deze havezate voert ons terug naar de 15e eeuw, waar Daem van
Amstel met de Leemcule werd beleend (= rechten van de grond werden in bruikleen
gegeven in ruil voor betalingen en diensten). Daem liet de Leemcule na aan zijn
dochter Aleid, die weer, op haar beurt, Johan van Ockenbroeck voordroeg als
leenopvolger.
Vele veranderingen volgden, de eigenaren wisselden elkaar in rap tempo af en in
1812 liet Frederik Christiaan Mulert tot de Leemcule de havezate afbreken en hij
verbouwde het oostelijke bouwhuis tot een woning.
Door zijn lidmaatschap van de ridderschap van Overijssel in 1822 kreeg hij de titel
baron toegekend. Vervolgens liet hij het bouwhuis verbouwen en uitbreiden, zodat de
huidige havezate ontstond.
In de 20e eeuw werd de Leemcule nog enkele malen verkocht.
Heden ten dage is Philip de Haseth Möller eigenaar, die deze prachtige havezate in
stand houdt.
Na het intro van de dochters over de historie van het huis was er gelegenheid om
zelfstandig de ruimtes op de benedenverdieping te bekijken. De kamers hadden
allemaal 'n bijzonder knusse en huiselijke uitstraling. Vele schilderijen en
portretten completeerden het geheel.
De rondgang door de tuin, het park en de moestuin werden verzorgd door de
tuinman (ook de beheerder bij afwezigheid van de eigenaar) en zijn vader.
Beiden straalden ook de echte liefde voor dit landgoed uit.
Onder dankzegging aan de dochters en de tuinman was het tijd voor de volgende
stap.
Voldaan en hongerig werd vervolgens koers gezet naar 'De Zeven Deugden', alwaar
wij een heerlijke lunch gebruikten.
Daarvandaan was al een stipje van onze volgende bestemming te zien, het puntje van
de toren van Kasteel Rechteren torende boven de bosrand uit.
Een klein stukje met de bus, een lange smalle weg af en in de verte doemde het
majestueuze Kasteel Rechteren op. Voor velen spreekt dit alleen tot de verbeelding.
Wij hadden het grote voorrecht om door Christiaan graaf van Rechteren Limpurg
rondgeleid te worden. Een charismatisch man, die ons ontving op het grote bordes.
Een uniek kijkje in dit eeuwenoude huis, het enige kasteel in de provincie Overijssel
uit de middeleeuwen dat in zijn geheel bewaard is gebleven.
Was het lang geleden in de handen van de graven van Bentheim, via vererving
kwam het in bezit van de van Heeckerens, die zich na verloop van tijd van Rechteren
gingen noemen. En deze familie bezit het Kasteel heden ten dage nog.
Dit kasteel met ruim 40 kamers en zalen heeft meters dikke muren, maar dat was wel
eens anders. In 1591 is het kasteel, op verzoek van Prins Maurits ontmanteld om te
voorkomen dat de Spanjaarden een sterke vesting in handen zouden krijgen.
Hiertoe werd de ringmuur afgebroken, de wallen afgegraven en de hoofdgracht
gedempt.
In 1896 werden zowel het hoofdgebouw als de toren in neogotische stijl verbouwd,
zo vertelde de graaf, en dat is ook duidelijk te zien.
Dwalend door de zalen is duidelijk de voorliefde van de graaf te zien voor het
behoud, het bijeenhouden en het beheren van het familiearchief, de collectie
familieportretten, meubels, boeken en andere cultuurhistorisch belangwekkende
voorwerpen.
Maar ook zijn hang naar orde en structuur, zoals te zien was aan het bijeenbrengen
van alle boeken in speciaal daarvoor ontworpen boekenkasten.
Een juweeltje is de lichtkoepel in glas en lood boven het trappenhuis.
Deze koepel is gecentreerd door het alliantiewapen van Rechteren Limpurg van
Heeckeren met daaromheen de familiewapens van alle vrouwen van Rechteren van
de 14e eeuw tot het einde van de 19e eeuw.
Al met al een bijzonder, mooi en indrukwekkend huis, wat voor de toekomst bewaard
moet blijven.
Na onze gastheer bedankt te hebben en het maken van de gebruikelijke groepsfoto
op het bordes was het weer tijd om, met vele indrukken, huiswaarts te keren.
Hoe bijzonder is het om deze pareltjes onder de aandacht te blijven houden!